Werkwijze Psychotherapie

Een psychotherapietraject is maatwerk. Geen twee mensen zijn hetzelfde en ook de weg naar herstel en verandering verschilt van persoon tot persoon. Daarom beginnen we met zorgvuldig in kaart brengen van je klachten, hulpvraag, achtergrond en wat je graag wilt veranderen. Op basis daarvan bepalen we samen welke vorm van psychotherapie het beste bij jou en je situatie past.

Een behandeling verloopt in verschillende fasen: van aanmelding en diagnostiek naar een persoonlijk behandelplan, de behandeling zelf en regelmatige evaluaties. Zo blijven we gedurende het traject steeds kijken of de behandeling voldoende aansluit en daadwerkelijk helpt.

Hieronder lees je stap voor stap hoe een psychotherapietraject bij NW-Psychologie verloopt.

1. Aanmelding en eerste kennismaking

Kunnen wij passende zorg bieden?
Na je aanmelding nemen we contact met je op voor een eerste screening. We bespreken kort je klachten, hulpvraag en eventuele eerdere behandelingen. Ook beoordelen we of jouw hulpvraag in principe past bij de zorg en deskundigheid die NW-Psychologie biedt.

Wanneer je in aanmerking komt voor behandeling bij NW-Psychologie, word je op de wachtlijst geplaatst. Voor behandeling binnen de verzekerde GGZ is een geldige verwijzing nodig.

Tijdens de wachttijd
Plaatsing op de wachtlijst betekent dat er nog geen behandeltraject is gestart. Tijdens de wachttijd is NW-Psychologie daarom nog niet verantwoordelijk voor je behandeling en is er nog geen behandelrelatie met een behandelaar van NW-Psychologie.

Totdat je behandeling daadwerkelijk start, blijft je huisarts of huidige behandelaar je aanspreekpunt voor psychische klachten en eventuele noodzakelijke zorg.

Als je klachten tijdens de wachttijd toenemen, je situatie verandert of je dringend hulp nodig hebt, neem dan contact op met je huisarts of huidige behandelaar. Bij een acute noodsituatie neem je contact op met de daarvoor bestemde acute hulpverlening.

Wanneer er ruimte beschikbaar komt, nemen we contact met je op om de intake te plannen. Vanaf de start van het behandeltraject wordt de behandelverantwoordelijkheid binnen NW-Psychologie vastgelegd.

2. Intake en diagnostiek

Wat is er aan de hand en hoe kunnen we dit begrijpen?
Een passende behandeling begint met een zorgvuldige intake. In één of meerdere gesprekken brengen we je klachten, hulpvraag en persoonlijke situatie in kaart.

We bespreken onder andere je huidige klachten, je voorgeschiedenis, belangrijke gebeurtenissen, eerdere diagnoses en behandelingen en wat daarin wel en niet heeft geholpen. Ook kijken we naar je sterke kanten en kwetsbaarheden en naar wat je met de behandeling wilt bereiken.

De intake neemt doorgaans één tot drie gesprekken in beslag.

ROM – vragenlijsten over klachten en functioneren
Bij de intake maken we gebruik van gestandaardiseerde vragenlijsten. Deze kunnen onderdeel zijn van ROM: Routine Outcome Monitoring.
De vragenlijsten geven aanvullende informatie over je klachten en functioneren. Door bepaalde vragenlijsten later opnieuw af te nemen, kunnen we bovendien volgen hoe je klachten zich tijdens de behandeling ontwikkelen.

Een ROM-score is geen diagnose en bepaalt niet op zichzelf welke behandeling je krijgt. De resultaten worden altijd bekeken in samenhang met de gesprekken, jouw eigen ervaringen en andere relevante informatie.

HoNOS en zorgvraagtypering
Binnen de verzekerde GGZ wordt daarnaast een zorgvraagtype vastgesteld. Hiervoor wordt onder andere gebruikgemaakt van de HoNOS (Health of the Nation Outcome Scales).

De HoNOS helpt de behandelaar om verschillende aspecten van psychische en sociale problemen en het functioneren systematisch te beoordelen. De uitkomst wordt gebruikt bij de zorgvraagtypering.
Een zorgvraagtype is iets anders dan een DSM-classificatie. Een DSM-classificatie beschrijft een bepaald patroon van psychische klachten. Zorgvraagtypering is bedoeld om de aard en zwaarte van de benodigde zorg op een gestandaardiseerde manier in kaart te brengen.

3. Behandelindicatie & behandelplan

Wat wil je veranderen en welke behandeling past daarbij?
Na de intake brengen we alle informatie samen. We bespreken hoe we je klachten begrijpen en, wanneer dat van toepassing is, welke DSM-classificatie daarbij past.

Een classificatie is daarbij niet het eindpunt. Voor een goede behandelindicatie willen we vooral begrijpen wat er bij jou speelt, waardoor problemen mogelijk blijven bestaan en wat jij nodig hebt om tot verandering te komen.

Vervolgens stellen we samen een behandelplan op. Daarin beschrijven we onder andere:
* je hulpvraag en behandeldoelen;
* de belangrijkste diagnostische bevindingen;
* welke vorm van psychotherapie wordt geadviseerd;
* hoe we aan je doelen gaan werken;
* een globale inschatting van duur en intensiteit;
* hoe en wanneer we de behandeling evalueren.

Soms is eerst meer onderzoek nodig
Soms zijn er na de intake nog belangrijke vragen die we onvoldoende kunnen beantwoorden. Bijvoorbeeld wanneer klachten complex zijn, verschillende verklaringen mogelijk zijn of eerdere behandelingen onvoldoende hebben geholpen. Dan kan specialistisch psychodiagnostisch onderzoek worden geadviseerd voordat we een definitieve behandelkeuze maken.

Het uitgangspunt is eenvoudig: eerst voldoende begrijpen wat er speelt, daarna bepalen welke behandeling het meest passend is.

4. Psychotherapie

Samen werken aan verandering
Na overeenstemming over het behandelplan start de psychotherapie.

Er bestaan verschillende vormen van psychotherapie, ieder met een eigen invalshoek en werkwijze. Er is niet één behandelvorm die voor iedereen of voor iedere klacht het beste werkt. Verschillende wegen kunnen naar hetzelfde doel leiden.
Daarom kiezen we de behandelvorm die op basis van je klachten, hulpvraag, diagnostiek, persoonlijke kenmerken, eerdere behandelingen en behandeldoelen het meest passend is.

Soms werken we voornamelijk vanuit één psychotherapeutische behandelvorm. Wanneer dat inhoudelijk passend is, kunnen verschillende therapeutische interventies worden gecombineerd.

Psychotherapie is gericht op verandering
Psychotherapie gaat verder dan alleen praten over klachten. We proberen te begrijpen wat er gebeurt, waardoor problemen blijven bestaan en wat nodig is om daarin verandering te brengen.

Afhankelijk van de gekozen behandelvorm kan de therapie bestaan uit gesprekken, oefeningen, opdrachten en het oefenen met andere manieren van omgaan met gedachten, gevoelens, gedrag en relaties.
We richten ons op je leven in het hier en nu. Ervaringen uit het verleden kunnen aan bod komen wanneer deze nog van invloed zijn op hoe je je tegenwoordig voelt, denkt, handelt of relaties aangaat.
Ook het oefenen tussen de sessies kan onderdeel zijn van de behandeling. Uiteindelijk moet verandering immers niet alleen merkbaar zijn tijdens de therapie, maar vooral in je dagelijks leven.

5. Evaluatie & ROM

Helpt de behandeling en bereiken we de doelen?
Tijdens de psychotherapie evalueren we regelmatig hoe de behandeling verloopt.

We kijken samen naar vragen als: 

Wat is er veranderd? → Welke doelen zijn bereikt? → Waar loop je nog tegenaan? → Helpt de behandeling voldoende? → Is bijstelling nodig?

Daarbij gebruiken we zowel jouw ervaringen als de professionele beoordeling van de behandelaar.

Op verschillende momenten kunnen opnieuw ROM-vragenlijsten worden afgenomen. Hierdoor kunnen we veranderingen in klachten en functioneren ook met gestandaardiseerde meetinstrumenten volgen. In de bestaande werkwijze van NW-Psychologie vinden dergelijke evaluaties veelal ongeveer iedere drie maanden plaats.
Een ROM-uitkomst bepaalt nooit op zichzelf of een behandeling succesvol is of moet worden voortgezet. Het is één van de informatiebronnen die we samen bij de evaluatie gebruiken.

6. Voortzetten, bijstellen of afronden

Wat is nu de passende volgende stap?
Op basis van de evaluatie bepalen we samen wat er vervolgens nodig is.

Wanneer de behandeling goed aanslaat maar de behandeldoelen nog niet voldoende zijn bereikt, zetten we de behandeling voort.
Wanneer verbetering achterblijft, onderzoeken we waardoor dat kan komen. We kunnen bijvoorbeeld de behandeldoelen, therapeutische focus, behandelvorm of frequentie aanpassen.

Wanneer onvoldoende duidelijk is waarom een behandeling niet aanslaat, kan aanvullende diagnostiek of specialistisch psychodiagnostisch onderzoek zinvol zijn. Soms blijkt dat een andere vorm of setting van zorg beter passend is.
Behandeling wordt dus niet automatisch voortgezet. We blijven gedurende het traject beoordelen of de behandeling passend, doelgericht en voldoende helpend is.

Zo kort als het kan, zo lang als nodig
De duur van psychotherapie is vooraf niet exact te voorspellen. Deze hangt onder andere af van de aard, ernst en duur van de klachten, de behandeldoelen, de gekozen behandelvorm en het verloop van de behandeling.

7. Afronden

Wanneer ronden we een behandeling af?
Een behandeling kan om verschillende redenen worden afgerond, bijvoorbeeld wanneer:

* de behandeldoelen voldoende zijn bereikt en je genoeg handvatten hebt om zelfstandig verder te gaan;
* er voldoende verbetering of stabiliteit is bereikt, ook als er nog klachten of kwetsbaarheden zijn;
* verdere behandeling op dit moment weinig meer toevoegt en het vooral belangrijk is om het geleerde in het dagelijks leven toe te passen;
* de afgesproken behandeling onvoldoende effect heeft en voortzetting in dezelfde vorm niet zinvol is;
* een andere behandeling, behandelaar of zorgsetting beter aansluit bij wat je nodig hebt;
* je zelf wilt stoppen met de behandeling. We bespreken dan bij voorkeur samen wat je redenen zijn en hoe we het traject zo zorgvuldig mogelijk kunnen afronden;
* omstandigheden maken dat behandeling tijdelijk onvoldoende uitvoerbaar of passend is. We bespreken dan welke vervolgstap het meest passend is.

Het besluit om de behandeling af te ronden nemen we bij voorkeur op basis van een gezamenlijke evaluatie van het behandelverloop, de behandeldoelen, de behaalde resultaten en wat je op dat moment nog nodig hebt.

Zelf verder kunnen met wat je hebt geleerd
Een behandeling afronden betekent niet dat alle klachten verdwenen moeten zijn, alles is opgelost of je je voortaan altijd goed zult voelen. Het leven blijft veranderen en kan nieuwe uitdagingen, spanningen of moeilijke periodes met zich meebrengen.

Het doel van psychotherapie is daarom niet alleen klachtenvermindering. Minstens zo belangrijk is dat je jezelf beter begrijpt, patronen eerder leert herkennen en weet wat je kunt doen als je opnieuw ergens tegenaan loopt. Je hebt dan meer gereedschap in handen om zelfstandig verder te kunnen.

Bij de afronding kijken we daarom samen naar:

Waar stond je bij de start? → Wat is er veranderd? → Wat heb je over jezelf geleerd? → Wat helpt jou? → Welke kwetsbaarheden blijven bestaan? → Hoe herken je dat het minder goed gaat? → Wat kun je dan zelf doen?

Waar dat passend is, bouwen we de frequentie van de gesprekken geleidelijk af. Zo krijg je de ruimte om te ervaren hoe het gaat wanneer je steeds zelfstandiger verdergaat.
In het eindgesprek evalueren we het behandelproces en het behaalde resultaat. We staan niet alleen stil bij wat beter gaat, maar ook bij wat kwetsbaar kan blijven en hoe je daarmee verder kunt.

Een behandeling is geslaagd wanneer je niet langer afhankelijk bent van therapie om verder te kunnen. Niet omdat het leven geen moeilijkheden meer kent, maar omdat je beter bent toegerust om ermee om te gaan.